การวิเคราะห์อภิมานครั้งนี้จาก 117 การศึกษาและประชากรกว่า 193,000 ราย พบว่า pancreas divisum มีความชุกทั่วโลกประมาณ 11.1% หรือพบได้ราว 1 ใน 10 ของประชากร และพบได้บ่อยกว่าในผู้ป่วยโรคตับอ่อนเมื่อเทียบกับประชากรทั่วไป อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ดังกล่าวอาจได้รับอิทธิพลจากอคติในการคัดเลือกผู้ป่วย จึงควรตีความผลลัพธ์ด้วยความระมัดระวัง

ที่มาและความสำคัญ

Pancreas divisum (PD) เป็นความผิดปกติแต่กำเนิดที่พบบ่อยที่สุดของระบบท่อตับอ่อน เกิดจากการที่ท่อตับอ่อนด้านหลังและด้านหน้าไม่หลอมรวมกันอย่างสมบูรณ์ในช่วงพัฒนาการของตัวอ่อน แม้ว่าจะมีการศึกษามาเป็นเวลานาน แต่ความชุกที่แท้จริงของภาวะนี้และความสัมพันธ์กับโรคตับอ่อน โดยเฉพาะตับอ่อนอักเสบ ยังคงเป็นประเด็นที่มีความขัดแย้งในวรรณกรรมทางการแพทย์ เนื่องจากรายงานก่อนหน้านี้ให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันอย่างมาก และมักอาศัยข้อมูลจากผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจ ERCP หรือ MRCP ซึ่งอาจเกิดอคติจากการคัดเลือกผู้ป่วย งานวิจัยนี้จึงดำเนินการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและวิเคราะห์อภิมานจาก 117 การศึกษา ครอบคลุมประชากร 193,672 ราย เพื่อประเมินความชุกของ pancreas divisum ในระดับโลก รวมถึงศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะดังกล่าวกับโรคตับอ่อน ผลการศึกษาช่วยสร้างฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ที่มีความน่าเชื่อถือมากขึ้นเกี่ยวกับความสำคัญทางคลินิกของ pancreas divisum และเป็นประโยชน์ต่อการวินิจฉัย การประเมินความเสี่ยง และการวางแผนการรักษาผู้ป่วยโรคตับอ่อนในอนาคต

Abstract

Background and Objectives: Pancreas divisum (PD) is the most common congenital anomaly of the pancreatic ductal system and has been suggested to contribute to pancreatic pathology. However, its true prevalence and relationship with pancreatic diseases remain debated. This systematic review and meta-analysis aimed to estimate the global prevalence of PD and evaluate its association with pancreatic disease. 

Materials and Methods: A comprehensive search of Google Scholar, Scopus, and PubMed was conducted to identify studies reporting the prevalence of PD across all populations and diagnostic modalities. Pooled prevalence estimates were calculated using a random-effects model. Between-study heterogeneity was assessed using the I² statistic, and publication bias was evaluated using Egger’s test. 

Results: A total of 117 studies comprising 193,672 subjects were included. The pooled global prevalence of PD was 11.1% (95% CI: 8.0–14.2%) with substantial heterogeneity (I² = 99.96%). PD prevalence was higher among individuals with pancreatic disease (18.7%) compared with cadaveric/autopsy studies (8.8%), healthy individuals (5.6%), and consecutive patients (4.7%). Both complete and incomplete PD were more common in subjects with pancreatic diseases. Among PD subtypes, type I was the most prevalent. Egger’s test demonstrated significant publication bias (p < 0.01). 

Conclusions: PD affects approximately one in ten individuals worldwide and appears more prevalent in patients with pancreatic diseases. However, this finding should be interpreted with caution due to potential selection bias from predominantly ERCP-based studies.

KEYWORDS: pancreas, pancreatitis, cholangiopancreatography, meta-analysis

Citation: Suphamungmee, W., Taradolpisut, N., Yurasakpong, L., Senarai, T., & Suwannakhan, A. (2026). The prevalence of pancreas divisum and its association with pancreatic diseases: A systematic review and meta-analysis. Medicina, 62(5), 953. https://doi.org/10.3390/medicina62050953

RELATED SDGs:

3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: รองศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ลภัสรดา ยุรศักดิ์พงศ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
Credit ภาพ: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ลภัสรดา ยุรศักดิ์พงศ์
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

งานวิจัยนี้พัฒนาการรักษาสภาร่างอาจารย์ใหญ่แบบ Thiel ที่มีความปลอดภัยและประหยัดมากขึ้น โดยใช้สารเคมีเกรดเทคนิคและผลิต ammonium nitrate ภายในห้องปฏิบัติการ ลดต้นทุนและความเสี่ยงจากการจัดเก็บสารอันตราย พร้อมทั้งคงคุณภาพของศพให้เหมาะสมต่อการเรียนการสอนและวิจัยทางกายวิภาค ถือเป็นแนวทางที่ช่วยเพิ่มการเข้าถึงเทคนิค Thiel ในประเทศที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณและกฎหมาย

ที่มาและความสำคัญ

งานวิจัยฉบับนี้มีที่มาจากความจำเป็นในการแก้ไขข้อจำกัดของกระบวนการรักษาสภาพร่างอาจารย์ใหญ่แบบ Thiel ซึ่งแม้จะสามารถรักษาคุณภาพของร่างอาจารย์ใหญ่ให้มีความยืดหยุ่น สีสัน และโครงสร้างที่ใกล้เคียงกับร่างกายมนุษย์ในสภาพจริง อันเป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอนและการวิจัยทางกายวิภาค แต่กลับมีข้อจำกัดด้านต้นทุนที่สูง และการใช้สาร ammonium nitrate ซึ่งอยู่ภายใต้ข้อบังคับด้านความปลอดภัยในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาแนวทางใหม่ในการดองศพแบบ Thiel โดยใช้สารเคมีเกรดเทคนิคที่มีราคาถูกกว่า และผลิต ammonium nitrate ภายในห้องปฏิบัติการภายใต้กระบวนการควบคุมความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด เพื่อเป็นทางเลือกที่ประหยัดและปลอดภัยยิ่งขึ้น ผลการศึกษาพบว่าร่างที่ได้รับการดองด้วยวิธีดังกล่าวสามารถรักษาคุณภาพได้ใกล้เคียงกับวิธีดั้งเดิม ทั้งยังลดต้นทุนลงอย่างมีนัยสำคัญ

Abstract

Purpose

While Thiel embalming effectively preserves cadavers in a lifelike and flexible state, its implementation is constrained by high costs and the use of ammonium nitrate, which may be restricted in certain countries due to regulatory controls and safety concerns. This study aims to develop a more economical and safer approach to Thiel embalming by using technical grade chemicals and synthesizing ammonium nitrate on-site and, both overcoming economic barriers to Thiel embalming and addressing regulatory constraints associated with ammonium nitrate.

Methods

In the present study, technical grades were used instead of reagent grades. Ammonium nitrate was synthesized through a controlled reaction of nitric acid and ammonium hydroxide under strict safety protocols. The solution was incorporated into Thiel embalming fluids and used for arterial and venous embalming of 28 cadavers at two institutions.

Results

The cadavers embalmed using the methods presented in this study were comparable to conventional Thiel-embalmed cadavers, preserving tissue flexibility, color, and structural integrity. The only notable difference was the reduced submersion duration, which was limited to three to four months.and the technique effectively mitigated the hazards of ammonium nitrate storage.

Conclusion

The use of technical grade chemicals, combined with on-site production of ammonium nitrate, presents a more cost-effective alternative for Thiel embalming, particularly in regions with stringent regulations, making Thiel embalming more accessible for anatomy departments worldwide.

KEYWORDS: Thiel embalming, Cadaver embalming, Ammonium nitrate, Education

Citation: Taradolpisut, N., Weerachatyanukul, W., Suphamungmee, W., Asuvapongpatana, S., Luanphaisarnnont, T., Chaiyamoon, A., Berkban, T., Halliwell, T., Wilkinson, T., & Suwannakhan, A. (2025). The use of technical grade chemicals and on-site production of ammonium nitrate: A cost-effective and safer approach to Thiel embalming. Surg Radiol Anat, 47, 157. https://doi.org/10.1007/s00276-025-03672-2

RELATED SDGs:

3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

4. QUALITY EDUCATION

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: รองศาสตราจารย์ ดร.วัฒนา วีรชาติยานุกูล, รองศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี, รองศาสตราจารย์ ดร.สมลักษณ์ อสุวพงษ์พัฒนา, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่อนักศึกษาที่ทำวิจัย: นางสาวนภาวรรณ ธราดลพิศุทธ์
แหล่งทุนวิจัย: คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
Credit ภาพ: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

ความผิดปกติของกระดูกสันหลังคอชิ้นบนสุดหรือ atlas ที่เรียกว่า atlas arch defect เป็นความผิดปกติที่พบได้ไม่มากนัก ความผิดปกตินี้เกิดขึ้นเมื่อมีร่องบริเวณ anterior arch หรือ posterior arch ของกระดูก atlas หากเกิดขึ้นทั้งสองบริเวณจะเรียกว่า combined arch defect ในการศึกษานี้ผู้วิจัยได้ศึกษาความชุกของ arch defect ในประชากร 606 ราย ทำการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระแบบ วิเคราะห์อภิมานเพื่อศึกษาความชุกของ arch defect แบบต่าง ๆ ในประชาการสากลรวมกว่า 13,000 ราย และได้เสนอระบบการจำแนกประเภทของ anterior และ combined arch defect ขึ้นใหม่ ผลการวิจัยพบว่าความชุกของ posterior arch defect อยู่ที่ร้อยละ 2.07 ในขณะที่ความชุกของ anterior arch defect และ combined arch defect อยู่ที่ร้อยละ 0.00 และ 0.14 ตามลำดับ ซึ่งพบได้ยากอย่างยิ่ง ความผิดปกติ anterior และ combined arch defect ของกระดูก atlas สามารถจำแนกได้เป็น 5 รูปแบบ ได้แก่ type A (การเกิดร่องที่ anterior arch ตรงบริเวณ midline) type B (การเกิดร่องที่ anterior arch ตรงบริเวณ midline พร้อมกับการเกิด posterior arch defect) type C (การเกิดร่องที่ anterior arch ทางด้านข้างแบบ unilateral พร้อมกับการเกิด posterior arch defect) type D (การเกิดร่องที่ anterior arch ทางด้านข้างแบบ bilateral พร้อมกับการเกิด posterior arch defect) และ type E (การเกิดร่องที่ anterior arch ตรงบริเวณ midline พร้อมกับการขาดหายไปของ posterior arch)

ที่มาและความสำคัญ

การตระหนักถึงข้อบกพร่องเหล่านี้ถือเป็นสิ่งสำคัญในการหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อนระหว่างขั้นตอนการผ่าตัดกระดูกสันหลังส่วนบน โดยทั่วไป ความผิดปกติเหล่านี้ไม่แสดงอาการหรือมีอิทธิพลทางลบต่อการทำงานของร่างกาย อย่างไรก็ตาม ความไม่รู้และการไม่ตระหนักของการมีอยู่ของโครงสร้างแปรผันเหล่านี้อาจก่อให้เกิดความสับสนและนำไปสู่การวินิจฉัยที่ผิดพลาด

Abstract

This study consists of a retrospective cohort study, a systematic review, and a meta-analysis which were separately conducted. This study aimed to investigate the prevalence of atlas arch defects, generate an evidence-based synthesis, and propose a common classification system for the anterior and combined atlas arch defects. Atlas arch defects are well-corticated gaps in the anterior or posterior arch of the atlas. When both arches are involved, it is known as a combined arch defect. Awareness of these defects is essential for avoiding complications during surgical procedures on the upper spine. The prevalence of arch defects was investigated in an open-access OPC-Radiomics (Radiomic Biomarkers in Oropharyngeal Carcinoma) dataset comprising 606 head and neck computed tomography scans from oropharyngeal cancer patients. A systematic review and meta-analysis were performed to generate prevalence estimates of atlas arch defects and propose a classification system for the anterior and combined atlas arch defects. The posterior arch defect was found in 20 patients (3.3%) out of the 606 patients investigated. The anterior arch defect was not observed in any patient, while a combined arch defect was observed in one patient (0.2%). A meta-analysis of 13,539 participants from 14 studies, including the present study, yielded a pooled-posterior arch defect prevalence of 2.07% (95% confidence interval [CI], 1.22%–2.92%). The prevalences of anterior and combined arch defects were 0.00% (95% CI, 0.00%–0.10%) and 0.14% (95% CI, 0.04%–0.25%), respectively. The anterior and combined arch defects were classified into five subtypes based on their morphology and frequency. The present study showed that atlas arch defects were present in approximately 2% of the general population. For future studies, larger sample sizes should be used for studying arch defects to avoid the small-study effect and to predict the prevalence accurately.

KEYWORDS: Cervical atlas, Computed tomography, Systematic review, Meta-analysis

Citation: Suphamungmee, W., Yurasakpong, L., Poonudom, K., Tubbs, R. S., Iwanaga, J., Kruepunga, N., … & Suwannakhan, A. (2023). Radiological study of atlas arch defects with meta-analysis and a proposed new classification. Asian Spine Journal, 17(5), 975.
DOI: https://doi.org/10.31616/asj.2023.0030

RELATED SDGs:

3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์, อาจารย์ ดร.ลภัสรดา ยุรศักดิ์พงศ์
ชื่อนักศึกษาที่ทำวิจัย: น.ส.กัญจนพรรณ ปุ่นอุดม
Credit ภาพ: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

ผ่านการประเมินระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอน

ตามเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพอาจารย์ของมหาวิทยาลัยมหิดล (MUPSF)

ระดับที่ 2 การจัดการเรียนการสอนเฉพาะกลุ่ม

ตามมติที่ประชุมคณะกรรมการบริหารทรัพยากรบุคคล ครั้งที่ 14/2566 วันที่ 26 กรกฎาคม 2566

เครดิตภาพ: คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
เว็บมาสเตอร์: ว่าที่ ร.อ.นเรศ จันทรังสิกุล

Highlight:

การปรับสภาพของโครงสร้างเซลล์กล้ามเนื้อเรียบที่บุผนังหลอดเลือด (vascular smooth muscle cell) แสดงลักษณะการแตกแขนงของกลุ่มเส้นใยแอคติน (cortical actin cytoskeleton) และกลุ่มโปรตีนที่เกาะ (focal adhesion proteins) ได้แก่ talin, zyxin, filamin A ในบริเวณชิดขอบเซลล์ในสภาวะปกติและเมื่อเซลล์ถูกกระตุ้นการหดตัวด้วย phenylephrine ถูกศึกษาโดยใช้เทคนิคย้อมอิมมูโนภายในเซลล์กล้ามเนื้อเรียบและเคลือบผิวเซลล์ด้วยแผ่นคาร์บอนบาง เพื่อส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน

ที่มาและความสำคัญ

เส้นใยแอคตินมีบทบาทสำคัญต่อการหดตัวของเซลล์กล้ามเนื้อเรียบ โดยทำงานร่วมกับเส้นใยไมโอซินในการเกิดครอสบริดจ์ นอกจากนี้เส้นใยแอคตินยังส่งแรงอันมีผลต่อการหดตัวของเซลล์ต่อไปยังสารเคลือบนอกเซลล์และไปยังเซลล์ที่อยู่ข้างเคียง ปัจจัยที่มีผลต่อแรงของการหดตัวจึงถูกควบคุมเริ่มต้นมาจากเส้นใยแอคตินที่อยู่บริเวณชิดขอบเซลล์ (cortical actin filament) ซึ่งมีหน้าที่ถ่ายทอดสัญญาณเชิงกลและเชิงเคมีที่เยื่อหุ้มเซลล์ด้วย จากข้อมูลนี้จึงคาดว่าเมื่อเซลล์กล้ามเนื้อเรียบหดตัวจากปัจจัยภายในเซลล์หรือตอบสนองผ่านสิ่งเร้าเชิงกลและเชิงเคมีจากภายนอกเซลล์ เส้นใยแอคตินจะมีการปรับสภาพ (remodeling) จากการศึกษาพบว่าการทำงานของเซลล์กล้ามเนื้อเรียบที่บุผนังหลอดเลือดมีความสัมพันธ์กับการสภาพและบทบาทของกลุ่มเส้นใย (cytoskeleton) และโปรตีนที่เกี่ยวข้องภายในเซลล์ อันส่งผลต่อการปรับสภาพของเซลล์กล้ามเนื้อเรียบตามแรงยึดหรือแรงดันที่เกิดจากภายนอกเซลล์ได้ (plasticity) งานวิจัยนี้เราใช้เทคนิคย้อมอิมมูโนภายในเซลล์กล้ามเนื้อเรียบที่สามารถหดและคลายตัวได้และเคลือบผิวเซลล์ด้วยแผ่นคาร์บอนบาง ทำให้สามารถศึกษาโครงสร้างของกลุ่มเส้นใยแอคตินในบริเวณชิดขอบเซลล์รวมถึงโปรตีนที่เกาะอยู่โดยใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนที่เอียงตัวอย่าง +10 และ -10 องศา เราพบว่ากลุ่มเส้นใยแอคตินที่อยู่บริเวณชิดขอบเซลล์แตกแขนงออกและเชื่อมต่อระหว่างกัน โดยมีโปรตีน ที่เกาะอยู่ในตำแหน่งเฉพาะ (focal adhesion proteins) ช่วยคงสภาพของกลุ่มเส้นใยไว้ จากการศึกษาโครงสร้างละเอียดถึงระดับนาโนเมตรทำให้สามารถติดตามโปรตีน talin และ zyxin โดย talin เป็นโปรตีนเกาะอยู่กับเส้นใยแอคตินกับ integrin บนเยื่อหุ้มเซลล์ที่จะเชื่อมต่อกับโมเลกุลอื่นด้านนอกเซลล์ ส่วน zyxin เป็นโปรตีนเกาะบนเส้นใยแอคตินเชื่อมอยู่ระหว่าง alpha-actinin และ VASP ที่มีส่วนช่วยในการทำงานของเซลล์กล้ามเนื้อเรียบ เมื่อใช้สาร phenylephrine เพื่อกระตุ้นการหดตัวของเซลล์จะพบการแตกแขนงของเส้นใยแอคตินที่บริเวณชิดขอบเซลล์ โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงของระยะห่างระหว่างโปรตีน talin ที่เกาะกับแขนงเส้นใยแอคติน แต่พบระยะที่สั้นลงอย่างมีนัยสำคัญของโปรตีน zyxin ที่ระหว่างแขนงเส้นใย ผลการศึกษานี้หักล้างกับข้อมูลเดิมที่เชื่อว่ากลุ่มเส้นใยแอคตินมักไม่มีการปรับสภาพเมื่อมีการหดตัวของเซลล์กล้ามเนื้อเรียบ การส่องดูโครงสร้างเส้นใยจากเซลล์โดยใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนในครั้งนี้ช่วยยืนยันการปรับสภาพของกลุ่มโปรตีนที่เกาะกับเส้นใยที่ตำแหน่งจำเพาะเมื่อเซลล์กล้ามเนื้อเรียบที่บุผนังหลอดเลือดมีการหดและคลายตัวในสภาพปกติ ์

Abstract

Considerable controversy has surrounded the functional anatomy of the cytoskeleton of the contractile vascular smooth muscle cell. Recent studies have suggested a dynamic nature of the cortical cytoskeleton of these cells, but direct proof has been lacking. Here, we review past studies in this area suggesting a plasticity of smooth muscle cells. We also present images testing these suggestions by using the technique of immunoelectron microscopy of metal replicas to directly visualize the cortical actin cytoskeleton of the contractile smooth muscle cell along with interactions by representative cytoskeletal binding proteins. We find the cortical cytoskeletal matrix to be a branched, interconnected network of linear actin bundles. Here, the focal adhesion proteins talin and zyxin were localized with nanometer accuracy. Talin is reported in past studies to span the integrin–cytoplasm distance in fibroblasts and zyxin is known to be an adaptor protein between alpha-actinin and VASP. In response to activation of signal transduction with the alpha-agonist phenylephrine, we found that no movement of talin was detectable but that the zyxin-zyxin spacing was statistically significantly decreased in the smooth muscle cells examined. Contractile smooth muscle is often assumed to have a fixed cytoskeletal structure. Thus, the results included here are important in that they directly support the concept at the electron microscopic level that the focal adhesion of the contractile smooth muscle cell has a dynamic nature and that the protein–protein interfaces showing plasticity are protein-specific.

KEYWORDS: actin, focal adhesion proteins, immunoelectron microscopy, vascular smooth muscle

Citation: Suphamungmee W, Lehman W, Morgan KG. Functional Remodeling of the Contractile Smooth Muscle Cell Cortex, a Provocative Concept, Supported by Direct Visualization of Cortical Remodeling. Biology. 2022; 11(5):662.
DOI: https://doi.org/10.3390/biology11050662

RELATED SDGs:

SDG Goal หลัก ที่เกี่ยวข้อง

3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี
ภาพถ่าย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี

การพัฒนาของเซลล์ไข่จนถึงระยะสมบูรณ์ภายในรังไข่ของปลิงทะเลขาว

ที่มาและความสำคัญ
ปลิงทะเลขาว (Holothuria scabra) เพศเมียในระยะตัวเต็มวัย มีช่วงการพัฒนาของรังไข่แบบวงรอบจากขั้นต้นจนถึงขั้นการพัฒนาแบบสมบูรณ์เต็มที่ ในแต่ละช่วงของการพัฒนาของรังไข่จะประกอบด้วยเซลล์ไข่ตั้งแต่ระยะต้นจนถึงระยะปลาย (Oc1-Oc4) ที่มีการกระจายตัวในปริมาณที่แตกต่างกัน จากการศึกษาในระดับจุลทรรศน์อิเล็กตรอนพบว่า เซลล์ Oc1 มีขนาดเล็ก นิวเคลียสกลมและเกาะติดกับชั้นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันของผนังรังไข่ เซลล์ Oc2 รูปร่างกลม นิวเคลียสมีใยโครมาตินขนาดใหญ่กระจายไปตามขอบ ภายในไซโตปลาสซึมมีไมโตคอนเดรียเรียงตัวอยู่ด้านข้าง พบไรโบโซมและร่างแหเอ็นโดพลาสมิกอยู่หนาแน่นแสดงถึงกระบวนการสร้างโปรตีนมาก เซลล์ Oc3 มีขนาดใหญ่ขึ้นมาก นิวเคลียสมีใยโครมาตินละเอียดคลี่กระจายอยู่ พบเม็ดแกรนูลหลายชนิดในไซโตปลาสซึมซึ่งสัมพันธ์กับการสร้าง yolk matrix, หยดไขมัน, ชั้นวุ้นคลุมด้านนอกเซลล์ เซลล์ Oc4 มีขนาดใหญ่ที่สุดมีชั้นวุ้นหุ้มอยู่โดยรอบ ภายในไซโตปลาสซึมมีเม็ดแกรนูลหนาแน่นโดยเฉพาะชนิด cortical granule ซึ่งเรียงตัวอยู่ติดขอบเซลล์เพื่อเตรียมความพร้อมในการรับการผสมกับเซลล์อสุจิเมื่อเกิดการปฏิสนธิ เซลล์ Oc4 จัดเป็นระยะพัฒนาสมบูรณ์ของเซลล์ไข่ภายในรังไข่ ซึ่งจะหลุดออกจากผนังรังไข่และพร้อมเคลื่อนตัวออกจากท่อรังไข่ได้ ลักษณะโครงสร้างของเซลล์สืบพันธุ์และการกระจายตัวของเซลล์ไข่ในขั้นการพัฒนาของรังไข่ ช่วยให้สามารถจำแนกความสมบูรณ์ของแม่พันธุ์ปลิงทะเลขาว ซึ่งเป็นปัจจัยที่บ่งชี้ถึงความพร้อมในการผสมกับเซลล์สืบพันธุ์ของปลิงเพศผู้ ข้อมูลจากงานวิจัยนี้แสดงถึงความพร้อมของเซลล์ไข่ระยะ Oc4 ที่มีการพัฒนาโครงสร้างภายในเซลล์ได้อย่างสมบูรณ์เต็มที่คล้ายกับเซลล์ไข่ที่ถูกปล่อยออกมาเพื่อทำการผสมภายนอกตัว ดังนั้นจึงมีประโยชน์ต่อเกษตรกรและกลุ่มผู้เพาะเลี้ยงเชิงพาณิชย์ซึ่งสามารถทำการผสมพันธุ์ปลิงแบบ artificial fertilization โดยสามารถนำเซลล์ไข่จากรังไข่ของแม่พันธุ์ปลิงทะเลขาวที่อยู่ในขั้นพัฒนาเต็มที่แล้วมาใช้ผสมได้เลย ซึ่งจะช่วยลดปัญหาจากความไม่แน่นอนของช่วงเวลาที่แม่พันธุ์ปลิงจะปล่อยเซลล์ไข่ออกสู่น้ำทะเลตามธรรมชาติได้

Abstract

The sea cucumber, Holothuria scabra, has economic value for tropical countries in the Indo-Pacific region. Currently, fertilization success in aquaculture is limited due to the unpredictable period of spawning that results in inadequate amounts and quality of the naturally-released eggs that could be harvested. Mature female gametes from the ovary may be an alternative source for artificial fertilization, although its practical outcome remains unverified. Thus, the development and morphological characteristics were investigated of early, developing and mature oocytes of H. scabra during oogenesis. The results of light and transmission electron microscopy indicated that the ovary of H. scabra is composed of multiple tubules joined together at the short gonadal duct. Each ovarian tubule is surrounded by a thick wall comprising collagen fibers and smooth muscles that are lined by the epithelium. The outer epithelium comprises clear and granulated cells which contain numerous vesicles in the cytoplasm having the appearance of hormone-producing cells. The inner wall of the ovarian tubule is lined by flat follicular cells which anchor early-stage oocytes, while subsequent stages of developing oocytes are localized toward and freely released into the lumen. Female germ cells comprise oogonia and developing oocytes. The early pre-vitellogenic oocyte (Oc1) contains partially decondensed chromatin and synaptonemal complexes. The late previtellogenic oocyte (Oc2) exhibits mitochondrial aggregations in cytoplasmic poles. The early vitellogenic oocyte (Oc3) becomes enlarged due to the presences of cytoplasmic granules. The late vitellogenic oocyte (Oc4) has numerous cytoplasmic granules, a thick jelly coating and germinal vesicle breakdown, implicating its complete maturation. Thus, Oc4 may be a potential candidate for artificial fertilization in aquaculture.

KEYWORDS: Holothuria scabra, Oogenesis, Ovary, Sea cucumber, Ultrastructure

Citation: Nittiya Nontunha, Supakant Chaichotranunt, Tanate Poomtong, Yotsawan Tinikul, Prasert Sobhon, and Worawit Suphamungmee. “Oocyte development and maturation in the sea cucumber, Holothuria scabra.” Agriculture and Natural Resources 54, no. 5 (2020): 491-498.
https://li01.tci-thaijo.org/index.php/anres/article/view/248301

RELATED SDGs: 14. LIFE BELOW WATER

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: รองศาสตราจารย์ ดร.ยสวันต์ ตินิกุล ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี
ชื่อนักศึกษาที่ทำวิจัย: นิตติญา นนทันหา