ชื่อโครงการ

The 7^th Asia-Euro Symposium on Advancement in Treatment Strategies for TMJ and Related Musculoskeletal Diseases

ที่มาและความสำคัญ

โครงการ The 7^th Asia-Euro Symposium on Advancement in Treatment Strategies for TMJ and Related Musculoskeletal Diseases เป็นโครงการที่จัดขึ้นเพื่อการเรียน การสอนเชิงปฏิบัติการให้ทันตแพทย์ได้ฝึกทำหัตถการก่อนผ่าตัดรักษาคนไข้จริง โดยทันตแพทย์ผู้ร่วมงานจะได้รับการฝึกฝนจากคณาจารย์ทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ  ภาควิชากายวิภาคศาสตร์จึงมีการเตรียมร่างอาจารย์ใหญ่เสมือนจริงแบบนิ่ม (Soft Cadaver) เพื่อสนับสนุนการจัดการเรียนการสอน และการฝึกอบรมผ่าตัดเสมือนจริงแก่ทันตแพทย์เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในภายภาคหน้าต่อไป

วัตถุประสงค์

เพื่อให้ทันตแพทย์ ทันตแพทย์ประจำบ้าน และทันตแพทย์เฉพาะทาง เพิ่มพูนทักษะความชำนาญในการผ่าตัดรักษาคนไข้ต่อไป

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ภาควิชาศัลยศาสตร์ช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

รูปแบบการดำเนินกิจกรรม/โครงการ:

ประชุมเชิงปฏิบัติการ

สถานที่จัดกิจกรรม:

ห้องบรรยาย AN1-202 และ ห้องปฏิบัติการกายวิภาคศาสตร์ AN2-301

กลุ่มผู้ร่วมกิจกรรม:

ทันตแพทย์ ทันตแพทย์ประจำบ้าน และทันตแพทย์เฉพาะทาง

จำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรม:

60 ท่าน

ผลลัพธ์ที่นำไปใช้ประโยชน์จากกิจกรรม

ทันตแพทย์มีประสบการณ์และทักษะในการทำหัตถการและการผ่าตัดใน Soft Cadaver เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในการผ่าตัดรักษาผู้ป่วยได้

ตัวชี้วัด:

แบบประเมินการการจัดโครงการ Soft Cadaver Workshop

วันที่จัดกิจกรรม:

วันที่ 1 กรกฎาคม 2569

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมาจากกี่ประเทศ:

ทันตแพทย์ภายในประเทศ และทันตแพทย์ต่างชาติ

ที่ปรึกษา การเขียนข่าวเพื่อประชาสัมพันธ์: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์ ชินวุฒิ สุริยนเปล่งแสง
ผู้ให้ข้อมูลและภาพถ่าย: คุณสิรินาถ ตันกร๊วด
เขียนข่าว: คุณวิมลสิริ จิตรบรรจง
เว็บมาสเตอร์: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

RELATED PROJECTS SDGs:

Main SDGs: 3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

Other SDGs: 4. QUALITY EDUCATION

ชื่อโครงการ

การอบรมเชิงปฏิบัติการวิธีการการเจาะเลือดผู้เสียชีวิตเพื่อตรวจคัดกรองโรคติดต่อก่อนรับร่างเป็นอาจารย์ใหญ่

ที่มาและความสำคัญ

เพื่อตรวจคัดกรองโรคติดต่อ 4 สายพันธุ์ ได้แก่ HIV, Hepatitis B, Hepatitis C และ Syphilis ก่อนการรับร่างเป็นอาจารย์ใหญ่

วัตถุประสงค์

เพื่อเรียนรู้และเพิ่มพูนความชำนาญในการปฏิบัติหน้าที่

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

โรงเรียนแพทย์รามาธิบดี

รูปแบบการดำเนินกิจกรรม/โครงการ:

จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ

สถานที่จัดกิจกรรม:

ห้องบรรยาย AN1-202 และ ห้องปฏิบัติการกายวิภาคศาสตร์ AN2-204

กลุ่มผู้ร่วมกิจกรรม:

อาจารย์ และเจ้าหน้าที่

จำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรม:

10 ท่าน

ผลลัพธ์ที่นำไปใช้ประโยชน์จากกิจกรรม

คณาจารย์และเจ้าหน้าที่มีความรู้และประสบการณ์ที่สามารถนำไปปฏิบัติหน้าที่ให้ชำนาญได้ยิ่งขึ้น

ตัวชี้วัด:

เจ้าหน้าที่ทุกคนสามารถเจาะเลือดผู้บริจาคร่างกายที่เสียชีวิต เพื่อตรวจคัดกรองโรคติดต่อก่อนการรับร่างเป็นอาจารย์ใหญ่ได้

วันที่จัดกิจกรรม:

3 เมษายน 2569

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมาจากกี่ประเทศ:

ภายในประเทศ

ที่ปรึกษา การเขียนข่าวเพื่อประชาสัมพันธ์: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
ผู้ให้ข้อมูลและภาพถ่าย: คุณสิรินาถ ตันกร๊วด
เขียนข่าว: คุณวิมลสิริ จิตรบรรจง
เว็บมาสเตอร์: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

RELATED PROJECTS SDGs:

Main SDGs: 3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

Other SDGs: 4. QUALITY EDUCATION

ชื่อโครงการ

โครงการปฏิบัติการการผ่าตัดและศึกษาวิจัยทางศัลยศาสตร์ (Clinical Anatomy and Research Education Laboratory Project)

ที่มาและความสำคัญ

โครงการ Soft cadaver Workshop เป็นความร่วมมือกันระหว่างภาควิชากายวิภาคศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ และ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี หรือสถาบันการแพทย์อื่นๆ เพื่อเพิ่มพูนทักษะการทำหัตถการทางการแพทย์ต่าง ๆ เช่น การฝึกผ่าตัด ให้กับ นศพ.ชั้นคลินิก (ปี5-6) แพทย์ประจำบ้าน และแพทย์ประจำบ้านต่อยอดได้ฝึกทำหัตถการก่อนผ่าตัดรักษาคนไข้จริง โดยแพทย์ผู้ร่วมงานจะได้รับการฝึกฝนจากคณาจารย์ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญภาควิชากายวิภาคศาสตร์จึงมีการเตรียมร่างอาจารย์ใหญ่เสมือนจริง แบบนิ่ม (Soft Cadaver) เพื่อสนับสนุนการจัดการเรียนการสอน และการฝึกอบรมผ่าตัดเสมือนจริงแก่แพทย์เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในภายภาคหน้าต่อไป

วัตถุประสงค์

เพื่อให้นักศึกษาแพทย์ชั้นคลินิก (ชั้นปี5-6) แพทย์ประจำบ้าน และ แพทย์ประจำบ้านต่อยอดของภาควิชาศัลยศาสตร์ได้ฝึกหัตถการผ่าตัดการแพทย์ เพื่อเพิ่มพูนทักษะความชำนาญในการผ่าตัดรักษาคนไข้ต่อไป

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ภาควิชาศัลย์ศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี

รูปแบบการดำเนินกิจกรรม/โครงการ:

จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ

สถานที่จัดกิจกรรม:

ห้องบรรยาย AN1-202 และ ห้องปฏิบัติการกายวิภาคศาสตร์ AN1-301

กลุ่มผู้ร่วมกิจกรรม:

นักศึกษาแพทย์ แพทย์ อาจารย์แพทย์

จำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรม:

ประมาณ 150 ท่าน

ผลลัพธ์ที่นำไปใช้ประโยชน์จากกิจกรรม

แพทย์มีประสบการณ์และทักษะในการทำหัตถการและการผ่าตัดใน Soft Cadaver เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในการผ่าตัดรักษาผู้ป่วยได้

ตัวชี้วัด:

แบบประเมินการการจัดโครงการ Soft Cadaver Workshop

วันที่จัดกิจกรรม:

เมื่อวันที่ 23, 24, 26 และ 27 มีนาคม 2569

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมาจากกี่ประเทศ:

ภายในประเทศ

ที่ปรึกษา การเขียนข่าวเพื่อประชาสัมพันธ์: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์ ชินวุฒิ สุริยนเปล่งแสง
ผู้ให้ข้อมูลและภาพถ่าย: คุณสิรินาถ ตันกร๊วด คุณสุกิจ มีสมบัติ
เขียนข่าว: คุณวิมลสิริ จิตรบรรจง
เว็บมาสเตอร์: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

RELATED PROJECTS SDGs:

Main SDGs: 3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

Other SDGs: 4. QUALITY EDUCATION

งานวิจัยนี้รายงานความแปรผันทางกายวิภาคของช่องกระดูกขากรรไกรแบบไม่สมบูรณ์ทั้งสองข้างที่ไม่เคยมีรายงานมาก่อน โดยศึกษาโครงสร้างทางกายวิภาคและการพัฒนาของช่องดังกล่าวผ่านภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และแบบจำลองสามมิติ ซึ่งมีผลต่อการตีความภาพรังสีและการวางแผนผ่าตัดขากรรไกรล่าง

ที่มาและความสำคัญ

ช่องกระดูกขากรรไกร (mandibular canal) เป็นช่องที่สำคัญในการส่งผ่านเส้นประสาทและหลอดเลือดในขากรรไกรล่าง แต่รูปแบบความแปรผันของช่องกระดูกขากรรไกรยังมีรายงานไม่มากนัก การศึกษานี้รายงานความแปรผันทางกายวิภาคที่ไม่เคยอธิบายมาก่อนของช่องกระดูกขากรรไกรแบบไม่สมบูรณ์ทั้งสองข้างในกระดูกขากรรไกรจากซากศพชาย ด้วยการตรวจทางกายวิภาคและภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ จากนั้นใช้ชิ้นเนื้อจากตัวอ่อนมนุษย์เพื่อสร้างแบบจำลองสามมิติ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างกระดูกขากรรไกรที่กำลังพัฒนา เส้นประสาทขากรรไกรล่าง และต่อมน้ำลาย ผลการศึกษาสนับสนุนสมมติฐานว่า การก่อตัวของช่องที่ไม่สมบูรณ์อาจเกิดจากตำแหน่งของเส้นประสาทหรือการถูกกักขังของเนื้อเยื่อต่อมน้ำลายในระหว่างการพัฒนา ความแปรผันนี้มีความสำคัญต่อการตีความภาพทางรังสีและการวางแผนผ่าตัดขากรรไกรล่างในทางคลินิก

Abstract

Purpose

This study aims to report a previously undocumented anatomical variation of the mandible and investigate its developmental origin using embryological analysis.

Methods

Anatomical inspection and computed tomography were performed on a dried human mandible from a male cadaver of unknown age. Additionally, serial histological sections from a Carnegie Stage 23 human embryo were reconstructed in 3D model to examine the spatial relationships between the developing mandible and surrounding structures.

Results

The mandibular canal exhibited breaching of the medial wall into the lingual cortex on both sides. Computed tomography confirmed that the canals originated from the mandibular foramen and gave rise to the mental foramina at the medial third of the mandible. These defects were found along with a left-sided Stafne bone cavity. Embryological analysis revealed a close spatial proximity between the developing mandible, the inferior alveolar nerve, and the salivary glands, supporting the hypothesis that incomplete ossification could result from variant nerve positioning or glandular entrapment.

Conclusion

This study presents rare anatomical variations of the mandibular canal and their possible developmental mechanism. These findings have implications for radiological interpretation and surgical planning involving the mandible.

KEYWORDS: Mandible, Mandibular canal, Anatomical variation, Computed tomography, Embryological analysis

Citation: Rumpansuwon, K., Berkban, T., Kruepunga, N. et al. Bilateral incomplete mandibular canals: an embryological analysis of their possible etiology. Surg Radiol Anat47, 233 (2025). https://doi.org/10.1007/s00276-025-03749-y

RELATED SDGs:

3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: รองศาสตราจารย์ ดร.วัฒนา วีรชาติยานุกูล รองศาสตราจารย์ ดร.สมลักษณ์ อสุวพงษ์พัฒนา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่อนักศึกษาที่ทำวิจัย: นายคณิติน รำแพนสุวรรณ
Credit ภาพ: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

ชื่อโครงการ

โครงการปฏิบัติการการผ่าตัดและศึกษาวิจัยทางศัลยศาสตร์ (Clinical Anatomy and Research Education Laboratory Project)

ที่มาและความสำคัญ

โครงการ Soft cadaver Workshop เป็นความร่วมมือกันระหว่างภาควิชากายวิภาคศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ และ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี หรือสถาบันการแพทย์อื่น ๆ เพื่อเพิ่มพูนทักษะการทำหัตถการทางการแพทย์ต่าง ๆ เช่น การฝึกผ่าตัด ให้กับ นศพ.ชั้นคลินิก (ปี5-6) แพทย์ประจำบ้าน และแพทย์ประจำบ้านต่อยอดได้ฝึกทำหัตถการก่อนผ่าตัดรักษาคนไข้จริง โดยแพทย์ผู้ร่วมงานจะได้รับการฝึกฝนจากคณาจารย์ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ภาควิชากายวิภาคศาสตร์จึงมีการเตรียมร่างอาจารย์ใหญ่เสมือนจริงแบบนิ่ม (Soft Cadaver) เพื่อสนับสนุนการจัดการเรียนการสอน และการฝึกฝึกอบรมผ่าตัดเสมือนจริงแก่แพทย์เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในภายภาคหน้าต่อไป

วัตถุประสงค์

เพื่อให้นักศึกษาแพทย์ชั้นคลินิก (ชั้นปี5-6) แพทย์ประจำบ้าน และ แพทย์ประจำบ้านต่อยอดของภาควิชาศัลยศาสตร์ได้ฝึกหัตถการผ่าตัดการแพทย์ เพื่อเพิ่มพูนทักษะความชำนาญในการผ่าตัดรักษาคนไข้ต่อไป

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ภาควิชาศัลย์ศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี

รูปแบบการดำเนินกิจกรรม/โครงการ:

จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ

สถานที่จัดกิจกรรม:

ห้องบรรยาย AN1-202 และ ห้องปฏิบัติการกายวิภาคศาสตร์ AN1-301

กลุ่มผู้ร่วมกิจกรรม:

นักศึกษาแพทย์ แพทย์ อาจารย์แพทย์

จำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรม:

ประมาณ 150 คน

ผลลัพธ์ที่นำไปใช้ประโยชน์จากกิจกรรม

แพทย์มีประสบการณ์และทักษะในการทำหัตถการและการผ่าตัดใน Soft Cadaver เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในการผ่าตัดรักษาผู้ป่วยได้

ตัวชี้วัด:

แบบประเมินการการจัดโครงการ Soft Cadaver Workshop

วันที่จัดกิจกรรม:

เมื่อวันที่ 8 – 12 กันยายน 2568

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมาจากกี่ประเทศ:

ภายในประเทศ

ที่ปรึกษา การเขียนข่าวเพื่อประชาสัมพันธ์: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์ ชินวุฒิ สุริยนเปล่งแสง
ผู้ให้ข้อมูลและภาพถ่าย: คุณสิรินาถ ตันกร๊วด คุณสุกิจ มีสมบัติ
เขียนข่าว: คุณวิมลสิริ จิตรบรรจง
เว็บมาสเตอร์: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

RELATED PROJECTS SDGs:

Main SDGs: 3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

Other SDGs: 4. QUALITY EDUCATION

งานวิจัยนี้ได้เน้นย้ำถึงประเด็นสำคัญเกี่ยวกับประสิทธิภาพของอาหารกุ้ง โดยมีใจความหลักดังนี้: อาหารที่ลดปลาป่นแต่เพิ่มกากถั่วเหลือง (สูตร F2 และ F3) กลับให้ผลการเจริญเติบโต (น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นและการเติบโตเฉลี่ยต่อวัน) ที่ดีกว่าอาหารที่มีปลาป่นสูง (สูตร F1) อย่างมีนัยสำคัญ กุ้งแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการปรับตัวได้ดีต่อองค์ประกอบอาหารที่หลากหลาย การประเมินผลกระทบของอาหารต่อกุ้งควรพิจารณาปัจจัยที่หลากหลาย นอกเหนือจากการเจริญเติบโตเพียงอย่างเดียว โดยรวมถึงการทำงานของระบบทางเดินอาหารและสรีรวิทยา เช่น ระยะเวลาการเคลื่อนที่ของอาหารในลำไส้ (GPT), การคงอยู่ของอาหารในลำไส้ (GRT) และการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ตับและตับอ่อน (R-cell)

ที่มาและความสำคัญ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลกระทบของสูตรอาหารกุ้งสามชนิด ซึ่งมีปริมาณปลาป่น (Fish Meal – FM) และกากถั่วเหลือง (Soybean Meal – SBM) ที่แตกต่างกัน (F1: FM สูง, F2: ผสม, F3: SBM สูง) ต่อการเจริญเติบโตและการทำงานของระบบทางเดินอาหารของกุ้ง โดยทำการทดลองเป็นระยะเวลา 28 วัน

Abstract

This study evaluated the growth and gut performance of shrimp fed three isonitrogenous diets (37% crude protein) with varying inclusions of fish meal (FM) and soybean meal (SBM): F1 (27.5% FM), F2 (10% FM + 23.5% SBM), and F3 (38% SBM). Over a 28-day period, feed intake, feed conversion ratio (FCR), and survival rates showed no significant differences among the groups. However, shrimp fed F2 and F3 exhibited significantly higher weight gain and average daily growth (ADG) compared to those fed F1 (P < 0.05). Gut performance analysis revealed that F3 consistently had the highest gut passage time (GPT), while F1 had the lowest. By day 28, shrimp fed F2 displayed elevated gut retention time (GRT). F1-fed shrimp showed a high gut passage rate (GPR), whereas F3-fed shrimp had a low GPR until day 21, with differences becoming negligible by day 28. Histological examination of the hepatopancreas revealed an increased R-cell population in shrimp fed F3. These findings highlight the adaptability of shrimp to different dietary compositions and underscore the importance of considering multiple factors when assessing the impacts of feed on growth and physiology.

KEYWORDS: Gut performance, Fish meal, Soybean meal, Hepatopancreas

Citation: Kasamechotchung, C., Munkongwongsiri, N., Plaipetch, P. et al. Effect of partial and total replacement of fishmeal by soybean meal in feed on growth and gut performance of Penaeus vannamei. Sci Rep15, 451 (2025). https://doi.org/10.1038/s41598-024-83494-1

RELATED SDGs:

SDG Goal หลัก ที่เกี่ยวข้อง

14. LIFE BELOW WATER

SDG Goal ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ

4. QUALITY EDUCATION

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ รองศาสตราจารย์ ดร.รพีพรรณ วานิชวิริยกิจ
แหล่งทุนวิจัย: The NSRF via the Program Management Unit for Human Resources & Institutional Development, Research and Innovation (Grant No: B05F640137) and National Science, Research and Innovation Fund, Thailand Science, Research and Innovation (TSRI) (P2351473)
ภาพถ่าย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

งานวิจัยนี้ถือเป็นการศึกษาแรกที่แสดงให้เห็นว่าสารเคมีที่เกี่ยวข้องกับการผสมพันธุ์ของเพศเมียสามารถควบคุมการแสดงออกและความอุดมสมบูรณ์ของนิวโรเปปไทด์ที่เกี่ยวข้องกับการรับกลิ่น ซึ่งให้ข้อมูลเชิงลึกที่มีคุณค่าสำหรับการจัดการการผสมพันธุ์ของกุ้งก้ามกรามในการผลิตเชิงพาณิชย์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

ที่มาและความสำคัญ

จากการศึกษาเบื้องต้นของเรา พบว่าสารดึงดูดหรืออาจเป็นฟีโรโมนที่หลั่งออกมาจากกุ้งก้ามกรามเพศเมียที่อยู่ในระยะลอกคราบและพร้อมผสมพันธุ์ (Macrobrachium rosenbergii) สามารถกระตุ้นการแสดงออกของฮอร์โมนอินซูลินคล้ายแอนโดรจีนิกจากต่อมสร้างฮอร์โมนเพศผู้ในระบบการเพาะเลี้ยงร่วมกันได้

สารดึงดูดนี้จะถูกรับรู้โดยตัวรับกลิ่นที่มีขนรับความรู้สึก (setae) ซึ่งอยู่บนหนวดคู่หน้าด้านข้างที่สั้น (short lateral antennules หรือ slAn) ของกุ้งก้ามกรามเพศผู้ สัญญาณประสาทที่เกิดขึ้นนี้จะถูกส่งต่อไปยังศูนย์กลางระบบประสาท (central nervous system หรือ CNS) โดยมี นิวโรเปปไทด์ อย่างน้อย 4 ชนิดเป็นสื่อกลาง ได้แก่ neuropeptide F (NPF), short NPF (sNPF), tachykinin (TK), และ allatostatin-A (ATS-A) ซึ่งพบการแสดงออกของยีนที่สร้างนิวโรเปปไทด์เหล่านี้ในการศึกษาปัจจุบัน เพื่อทำความเข้าใจถึงบทบาทหน้าที่ของนิวโรเปปไทด์ในกลุ่มนี้ การศึกษาลักษณะการแสดงออกของยีนที่สัมพันธ์กับรูปแบบการเลี้ยงที่กล่าวข้างต้น

Abstract

Our previous studies revealed a mating attractant or possibly a pheromone released from molting reproductive mature female prawns, Macrobrachium rosenbergii, stimulates the expression of insulin-like androgenic gland hormones in a co-culture system. The released attractant is perceived by olfactory receptors with setae located on the short lateral antennules (slAn), which connect to the olfactory neuropil in the central nervous system (CNS) of male prawns. This neural signaling propagating through the CNS is mediated by at least four neuropeptides, namely neuropeptide F (NPF), short NPF (sNPF), tachykinin (TK), and allatostatin-A (ATS-A) whose transcripts have been detected in the present study. These deduced sequences, along with their conserved domains, serve as signatures of the identified neuropeptides, which were then compared with those found in other crustaceans and insects, whose nucleotide sequences were obtained from the nucleotide database. RT-PCR identified the expressions of the transcripts encoding these neuropeptides in the CNS. In situ hybridization specifically localized these transcripts in olfactory-associated neurons of cluster 9/11 of the deutocerebrum. Quantitative real-time PCR was used to quantify the expressions of the transcripts in response to the female attractants under different co-culture conditions: males with molting females (G1), males with intermolt females (G2), and slAn ablated males with molting females (G3). The transcripts were significantly increased on days 4–8 in the brain (Br) of males in G1 but not in G2 and G3. This suggests that expressions of the transcripts encoding the neuropeptides are associated with the perception of female mating pheromones through the slAn. This study is the first to show that female mating chemicals regulate the expressions and abundance of the olfactory neuropeptides, thus providing valuable insights for manipulation of mating of this species in aquaculture production.

KEYWORDS: Molting pheromone, Neuropeptide, Nervous system, Short neuropeptide F, Tachykinin, Olfactory pathway

Citation: Kruangkum, T., Jaiboon, K., Vanichviriyakit, R., Sobhon, P., Chotwiwatthanakun, C. (2025). Upregulation of olfactory-related neuropeptide transcripts in male Macrobrachium rosenbergii in correlation to pheromone perception from molting females. Comp Biochem Physiol A Mol Integr Physiol. 302; 111812. https://doi.org/10.1016/j.cbpa.2025.111812

RELATED SDGs:

SDG Goal หลัก ที่เกี่ยวข้อง

14. LIFE BELOW WATER

SDG Goal ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ

4. QUALITY EDUCATION

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ รองศาสตราจารย์ ดร.รพีพรรณ วานิชวิริยกิจ
แหล่งทุนวิจัย: The Office of the Permanent Secretary, Ministry of Higher Education, Science, Research, and Innovation (OPS MHESI), Thailand Science Research and Innovation (TSRI) (Grant No. RGNS 63–152)
ภาพถ่าย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า เนื้อเยื่อเม็ดเลือด (HPT) และ ศูนย์กลางการเพิ่มจำนวนเซลล์ส่วนหน้า (APC) คืออวัยวะหลักที่สร้างเซลล์เม็ดเลือดในกุ้งเครย์ฟิช Pacifastacus leniusculus การศึกษาพบตำแหน่งการแสดงออกของยีน hemolectin และ transglutaminase 1 ในเซลล์เหล่านี้ และที่สำคัญคือ สามารถระบุชนิดย่อยของเซลล์เม็ดเลือดได้หลากหลายกว่าที่เคยเข้าใจ แสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนและหลากหลายของระบบภูมิคุ้มกันในกุ้งเครย์ฟิช

ที่มาและความสำคัญ

เนื้อเยื่อเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด (Hematopoietic Tissue หรือ HPT และ Anterior Proliferation Center หรือ APC) คืออวัยวะหลักในการผลิตเซลล์เม็ดเลือด (hemocyte) ของกุ้งเครย์ฟิชน้ำจืดชนิด Pacifastacus leniusculus เพื่อให้เข้าใจอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้นเกี่ยวกับการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันต่อเชื้อโรคชนิดต่างๆ การระบุชนิดย่อยของเซลล์เม็ดเลือดที่มีหน้าที่เฉพาะเจาะจง รวมถึงการสำรวจเพิ่มเติมว่าเซลล์เหล่านี้ถูกสร้างขึ้นมาได้อย่างไร จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นการใช้เทคโนโลยีด้านเนื้อเยื่อและชีววิทยาของเซลล์ จึงมีความจำเป็นเพื่อใช้ระบุการแสดงออกของยีนที่ควบคุมกระบวนการข้างต้น

Abstract

The hematopoietic tissue (HPT) and anterior proliferation center (APC) are the main hemocyte-producing organs of the freshwater crayfish, Pacifastacus leniusculus. To deepen our understanding of immune responses to various pathogens, it is essential to identify distinct hemocyte subpopulations with specific functions and to further explore how these cells are generated. Here we provide an in-depth histological study of the HPT and APC in order to localize cell types in different developmental stages, and to provide some information regarding the hemocyte differentiation in the crayfish. We localized mRNA expression of previously identified genes in the HPT/APC and hemocytes by RNA-FISH. The expression of hemolectin and transglutaminase 1 was shown to be co-localized in a high number of the HPT cells, while transglutaminase 2 was expressed in different cell types mainly associated with epithelium or endothelium. Furthermore, by double RNA-FISH for hemolectin and a previously unidentified PDGF-like factor, combined with immunostaining for prophenoloxidase, we could identify several different subtypes of hemocytes, indicating that the immune function of hemocytes in crayfish is more diversified and complex than previously appreciated.

KEYWORDS: Hematopoietic tissue, Hematopoiesis, Crayfish, Hemocyte, Cell proliferation

Citation: Kruangkum, T., Söderhäll, K. & Söderhäll, I. The hematopoietic tissue of the freshwater crayfish, Pacifastacus leniusculus: organization and expression analysis. Cell Tissue Res399, 303–322 (2025). https://doi.org/10.1007/s00441-024-03943-1

RELATED SDGs:

SDG Goal หลัก ที่เกี่ยวข้อง

14. LIFE BELOW WATER

SDG Goal ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ

4. QUALITY EDUCATION

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
ภาพถ่าย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

กุ้งเครย์ฟิชจากอเมริกาเหนือมีปัจจัยทางชีวภาพเฉพาะบางอย่างที่ทำให้พวกมันมีความต้านทานต่อโรคระบาดในกุ้งเครย์ฟิชที่เกิดจากเชื้อ Aphanomyces astaci ซึ่งต่างจากกุ้งเครย์ฟิชพื้นเมืองในทวีปอื่น ๆ ที่มีความอ่อนแอต่อเชื้อนี้อย่างมาก ปัจจัยเหล่านี้ได้แก่ โปรตีน GRP และ KPI2/KPILA ที่ช่วยควบคุมเชื้อโรคในระดับโมเลกุล ทำให้กุ้งเครย์ฟิชพาหะสามารถอยู่ร่วมกับเชื้อได้ตลอดชีวิต

ที่มาและความสำคัญ

โรคระบาดในกุ้งเครย์ฟิชมีสาเหตุมาจากเชื้อราน้ำชนิดโอโอไมซีท Aphanomyces astaci โดยมีกุ้งเครย์ฟิชจากอเมริกาเหนือ (เช่น Pacifastacus leniusculus และ Procambarus clarkii) เป็นพาหะนำโรค ทำให้เกิดภัยคุกคามอย่างต่อเนื่องต่อกุ้งเครย์ฟิชพื้นเมืองในยุโรป เอเชีย อเมริกาใต้ และออสเตรเลีย ซึ่งล้วนมีความอ่อนแอต่อเชื้อก่อโรคนี้อย่างยิ่ง

Abstract

The crayfish plague is caused by the oomycete Aphanomyces astaci with North American crayfish (for example Pacifastacus leniusculus and Procambarus clarkii) serving as carriers and vectors for this pathogen. This poses a constant threat to native crayfish in Europe, Asia, South America and Australia, which all are highly susceptible to this pathogen. In this study we now show how the symbiotic balance between the pathogen and its host are maintained at the molecular level. The host factors involved in this balance between the pathogen, A. astaci and the host, P. leniusculus, are one glycine-rich antimicrobial peptide (GRP) that is specifically active against A. astaci, but not to other microorganisms and two Kazal proteinase inhibitors (KPI2 and KPILA) inhibit secreted A. astaci proteases by binding to subtilisin enzymes from the pathogen.Accordingly, the expression of GRP, KPI2, KPILA, as well as proPO mRNAs increases following A. astaci infection. Silencing GRP, or KPI2 + KPILA mRNAs results in death of the crayfish from infection. Over time, this host-pathogen relationship has evolved to allow resistant crayfish to coexist with A. astaci in their cuticle for life, provided critical components remain unaltered by environmental changes or other pathogens. It is unclear whether a similar relationship could develop between currently susceptible crayfish and A. astaci.

KEYWORDS: Aphanomyces astaci, Crayfish plague, Glycine-rich AMP, Kazal proteainase inhibitor, Pacifastacus leniusculus

Citation: Wang, Y., Ekblom, C., Kruangkum, T., Uribeondo, J.D., Söderhäll, K., Söderhäll, I. (2025) Specific host factors determine resistance in a North American crayfish to the crayfish plague, Aphanomyces astaci. Fish Shellfish Immunol. 163:110392. doi:10.1016/j.fsi.2025.110392.

RELATED SDGs:

SDG Goal หลัก ที่เกี่ยวข้อง

14. LIFE BELOW WATER

SDG Goal ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ

4. QUALITY EDUCATION

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
ภาพถ่าย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนพงศ์ เครื่องคำ
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล

งานวิจัยนี้พัฒนาการรักษาสภาร่างอาจารย์ใหญ่แบบ Thiel ที่มีความปลอดภัยและประหยัดมากขึ้น โดยใช้สารเคมีเกรดเทคนิคและผลิต ammonium nitrate ภายในห้องปฏิบัติการ ลดต้นทุนและความเสี่ยงจากการจัดเก็บสารอันตราย พร้อมทั้งคงคุณภาพของศพให้เหมาะสมต่อการเรียนการสอนและวิจัยทางกายวิภาค ถือเป็นแนวทางที่ช่วยเพิ่มการเข้าถึงเทคนิค Thiel ในประเทศที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณและกฎหมาย

ที่มาและความสำคัญ

งานวิจัยฉบับนี้มีที่มาจากความจำเป็นในการแก้ไขข้อจำกัดของกระบวนการรักษาสภาพร่างอาจารย์ใหญ่แบบ Thiel ซึ่งแม้จะสามารถรักษาคุณภาพของร่างอาจารย์ใหญ่ให้มีความยืดหยุ่น สีสัน และโครงสร้างที่ใกล้เคียงกับร่างกายมนุษย์ในสภาพจริง อันเป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอนและการวิจัยทางกายวิภาค แต่กลับมีข้อจำกัดด้านต้นทุนที่สูง และการใช้สาร ammonium nitrate ซึ่งอยู่ภายใต้ข้อบังคับด้านความปลอดภัยในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาแนวทางใหม่ในการดองศพแบบ Thiel โดยใช้สารเคมีเกรดเทคนิคที่มีราคาถูกกว่า และผลิต ammonium nitrate ภายในห้องปฏิบัติการภายใต้กระบวนการควบคุมความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด เพื่อเป็นทางเลือกที่ประหยัดและปลอดภัยยิ่งขึ้น ผลการศึกษาพบว่าร่างที่ได้รับการดองด้วยวิธีดังกล่าวสามารถรักษาคุณภาพได้ใกล้เคียงกับวิธีดั้งเดิม ทั้งยังลดต้นทุนลงอย่างมีนัยสำคัญ

Abstract

Purpose

While Thiel embalming effectively preserves cadavers in a lifelike and flexible state, its implementation is constrained by high costs and the use of ammonium nitrate, which may be restricted in certain countries due to regulatory controls and safety concerns. This study aims to develop a more economical and safer approach to Thiel embalming by using technical grade chemicals and synthesizing ammonium nitrate on-site and, both overcoming economic barriers to Thiel embalming and addressing regulatory constraints associated with ammonium nitrate.

Methods

In the present study, technical grades were used instead of reagent grades. Ammonium nitrate was synthesized through a controlled reaction of nitric acid and ammonium hydroxide under strict safety protocols. The solution was incorporated into Thiel embalming fluids and used for arterial and venous embalming of 28 cadavers at two institutions.

Results

The cadavers embalmed using the methods presented in this study were comparable to conventional Thiel-embalmed cadavers, preserving tissue flexibility, color, and structural integrity. The only notable difference was the reduced submersion duration, which was limited to three to four months.and the technique effectively mitigated the hazards of ammonium nitrate storage.

Conclusion

The use of technical grade chemicals, combined with on-site production of ammonium nitrate, presents a more cost-effective alternative for Thiel embalming, particularly in regions with stringent regulations, making Thiel embalming more accessible for anatomy departments worldwide.

KEYWORDS: Thiel embalming, Cadaver embalming, Ammonium nitrate, Education

Citation: Taradolpisut, N., Weerachatyanukul, W., Suphamungmee, W., Asuvapongpatana, S., Luanphaisarnnont, T., Chaiyamoon, A., Berkban, T., Halliwell, T., Wilkinson, T., & Suwannakhan, A. (2025). The use of technical grade chemicals and on-site production of ammonium nitrate: A cost-effective and safer approach to Thiel embalming. Surg Radiol Anat, 47, 157. https://doi.org/10.1007/s00276-025-03672-2

RELATED SDGs:

3. GOOD HEALTH AND WELL-BEING

4. QUALITY EDUCATION

ผู้ให้ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่ออาจารย์ที่ทำวิจัย: รองศาสตราจารย์ ดร.วัฒนา วีรชาติยานุกูล, รองศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ ศุภมั่งมี, รองศาสตราจารย์ ดร.สมลักษณ์ อสุวพงษ์พัฒนา, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
ชื่อนักศึกษาที่ทำวิจัย: นางสาวนภาวรรณ ธราดลพิศุทธ์
แหล่งทุนวิจัย: คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
Credit ภาพ: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อธิคุณ สุวรรณขันธ์
Webmaster: ว่าที่ ร.อ. นเรศ จันทรังสิกุล